Meyveler / Ayva / Hastalık ve zararlılar
Hastalık ve zararlılar
Genel bilgi
Bakanlığın benimsediği Entegre Zirai Mücadele yaklaşımında öncelik dayanıklı çeşitlere, kültürel önlemlere, mekanik, biyolojik ve biyoteknik yöntemlere verilir [7].
Bu sayfada ilaçlı mücadeleye ilişkin bilgi verilmemektedir. Kimyasal mücadele gerektiğinde mutlaka bir uzmana ya da il/ilçe tarım müdürlüklerine danışılmalıdır.
Hastalıklar
Ayva monilyası (mumya) Sclerotinia linhartiana
Belirti ve zarar: Yaprak, sürgün, çiçek ve genç meyvelerde belirti oluşturur. İlkbaharda genç yapraklarda açık kahverengi lekeler koyulaşır; hastalanan yapraklarda badem kokusu hâkimdir. Sürgünler kuruyarak aşağı sarkar, hastalanan çiçekler kahverengileşip dökülür; genç meyveler önce yumuşar, sonra sertleşerek mumyalaşır ve ağaçta asılı kalır [7].
Korunma: Hasat sırasında mumyalaşmış meyveler toplanıp yakılmalı; budamada gözden kaçan mumya meyveler toplanmalı ve kuruyan sürgünler budanarak uzaklaştırılmalıdır [7].
Kahverengi leke Diplocarpon mespili
Belirti ve zarar: Yapraklarda ortası siyah, şişkin, dairesel koyu kahverengi lekeler oluşur ve erken yaprak dökümüne yol açar. Genç sürgünlerde içe çökük lekeler, meyvelerde kenarları dişli lekeler görülür; meyveler deforme olup çatlayabilir. Ülkemizde özellikle Marmara Bölgesi'nde, yazları sıcak ve rutubetli yerlerde yaygındır [7].
Korunma: Hastalıklı dallar sağlam kısma kadar budanmalı, enfeksiyon kaynağı olan dökülmüş yapraklar toplanarak yok edilmeli ya da gömülmelidir. Fidanlıklarda iyi havalanma için sıra arası yeterince geniş tutulmalıdır [7].
Ateş yanıklığı Erwinia amylovora
Belirti ve zarar: Bakteriyel bir hastalıktır. Çiçekler solar ve kahverengi-siyah renk alır, sürgün uçları geriye kıvrılır, dal ve gövdede kanserler oluşur [7].
Korunma: Bahçe özellikle çiçeklenme döneminde izlenmeli, hastalıklı kısımlar sağlam dokunun altından kesilmeli ve budama aletleri dezenfekte edilmelidir [7]. Ayvada önemli bir sorun olduğu için yeni bahçelerde hastalıkla bulaşık olmayan fidanlar kullanılmalıdır [3].
Geriye doğru ölüm Candidatus Phytoplasma pyri
Belirti ve zarar: Armut ve ayvada görülür. Sürgün gelişmesi azalır, yapraklar küçük kalıp sonbaharda erken kırmızılaşır; ağaçlar zamanla zayıflar ya da ölür. Teşhis laboratuvarda yapılmalıdır [7].
Korunma: Hastalıktan ari, sertifikalı üretim materyali kullanılmalı, hasta bitkiler imha edilmelidir. Etkin bir tedavi yöntemi bildirilmemektedir [7].
Kök çürüklükleri ve kök kanseri Rosellinia, Armillaria, Agrobacterium
Belirti ve zarar: Yapraklarda sararma, büyümede durgunluk ve zamanla ağaç ölümleri görülebilir; kök kanserinde kök boğazında urlar oluşur [7].
Korunma: Ağır ve su tutan topraklara bahçe kurulmamalı, drenaj sağlanmalı; kuruyan ağaçlar sökülmeli ve yerine hemen fidan dikilmemelidir [7].
Meyve monilyası Monilinia fructigena
Belirti ve zarar: Olgunlaşmaya yakın meyvelerde kahverengi lekeler hızla genişler; meyve mumyalaşarak dalda asılı kalır [7].
Korunma: Mumyalaşmış ve yere dökülmüş meyveler toplanıp imha edilmelidir [7].
Zararlılar
Elma iç kurdu Cydia pomonella
Belirti ve zarar: Larvalar meyveyi delerek içinde galeriler açar, meyve etini ve çekirdek evini yer [7].
Korunma: Bahçeler elma, armut ve ceviz gibi diğer konukçularla karışık kurulmamalı; dökülen meyveler toplanmalı, haziran başında gövdelere oluklu mukavva tuzak bantlar sarılmalıdır. Uygun bahçelerde cinsel çekici tuzaklarla kitle yakalama yapılabilir [7].
Doğu meyvegüvesi Cydia molesta
Belirti ve zarar: Larvalar sürgün uçlarını kurutur, meyvelere girip çekirdek evine yönelir [7].
Korunma: Zarar gören sürgünler düzenli kesilmeli, meyve depolarının temizliğine önem verilmelidir [7].
Koşniller Kahverengi koşnil, iki kabarcıklı koşnil
Belirti ve zarar: Özsuyu emerek ağacı zayıflatır; salgıladıkları ballı madde üzerinde karaballık gelişir [7].
Korunma: Yoğun bulaşık dal ve sürgünler budamada kesilip uzaklaştırılmalıdır [7].
Yaprakbitleri ve akarlar Yaprakbitleri, kırmızı örümcekler, armut yaprak uyuzu
Belirti ve zarar: Sürgün ve yapraklarda beslenerek kıvrılma, renk değişimi ve gal oluşumuna neden olur [7].
Korunma: Kış ve erken ilkbaharda kontrol yapılmalı, kavlamış kabuklar ve dökülen yapraklar uzaklaştırılmalı, doğal düşmanlar korunmalıdır [7].
Tırtıllar Altın kelebek, tomurcuk tırtılları
Belirti ve zarar: Tomurcuk, çiçek ve yaprakları yiyerek zarar verir [7].
Korunma: Kışlık yuvalar dallarla birlikte kesilip bahçeden uzaklaştırılmalıdır [7].
Gövde ve kök zararlıları Yazıcı böcekler, toprakaltı zararlıları
Belirti ve zarar: Gövde ve dallarda galeri açarak ya da kökleri yiyerek ağacı zayıflatır [7].
Korunma: Ağaçlar iyi bakımla kuvvetli tutulmalı, bulaşık dallar ve budama artıkları bahçeden uzaklaştırılmalıdır [7].
Beslenme ve fizyolojik sorunlar
Demir noksanlığı
Belirti ve zarar: Genç yapraklarda damarlar yeşil kalırken yaprak ayası sararır; özellikle kireçli topraklarda görülür [7].
Korunma: Ağır ve çok kireçli topraklara bahçe kurulmamalı, toprak analizi yaptırılmalıdır [7].
Hasat sonrası depo yanıklığı
Belirti ve zarar: Depodan çıkan meyvelerin kabuğunda renk koyulaşmaları görülür [7].
Korunma: Meyveler normal olgunlukta hasat edilip bekletilmeden soğuk depoya alınmalı; ayvaların 3 aydan uzun depolanmaması önerilmektedir [7].
Kaynaklar
Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri ayva sayfasının kaynakçasında yer alır.