meyve.biz

Meyveler / Erik / Erik çeşitleri

Erik çeşitleri

Genel bakış

Erik çeşitleri genellikle Avrupa grubu (Prunus domestica) ve Japon grubu (çoğunlukla Prunus salicina) olarak iki grupta toplanır [1]. Japon grubu erikler genellikle iri, sulu ve yuvarlaktır ve daha çok taze tüketilir; Avrupa grubu erikler ise çoğunlukla oval, mavi-mor renklidir ve kurutmaya ve pekmeze uygundur. Bunların yanında Anadolu'ya özgü yerel türler de bulunur. Çeşidi belirleyen en önemli etken tüketim biçimidir: bazı erikler olgunlaşmadan sert ve ekşiyken yeşil olarak yenir, bazıları tam olgun ve tatlıyken sofralık olarak tüketilir, bazıları da kurutulur ya da pekmeze işlenir. Renkler açık yeşilden sarıya, kırmızıdan neredeyse siyaha kadar uzanır. Erikler olgunlaşma zamanına göre erkenci, orta mevsim ve geççi; kullanım amacına göre sofralık, kurutmalık ve sanayilik olarak da sınıflandırılır [7].

Yeşil tüketilen yerli çeşitler

Can eriği

Sezonun en erkenci eriğidir; ilkbaharda olgunlaşmadan, yeşil, sert ve ekşiyken tüketilir ve çoğu zaman tuzla çiğ yenir. Küçük-orta iri, açık yeşil ve gevrek etlidir. Can erikleri Akdeniz Bölgesi'nde yetiştiriciliğe uygundur [1].

Papaz eriği

Yeşil erikler arasında en tanınmış yerel çeşittir. İri ve uzunca oval meyveleri yeşilken sert ve mayhoştur, olgunlaştıkça sarımsı yeşile döner ve tatlanır; sezonun başında taze tüketim için çok aranır.

Avrupa grubu çeşitler

Mürdüm eriği

Koyu mor, neredeyse siyah kabuklu, küçük ve tatlı bir Avrupa tipi eriktir. Sıkı ve şekerli eti sayesinde taze tüketimin yanında kurutmaya ve pekmeze çok uygundur; İç Anadolu ve geçit bölgelerinde yaygındır.

Stanley

Koyu mavi-mor, oval ve iri meyveli bir kurutmalık çeşittir. Yüksek şeker oranı ve etinin çekirdekten kolay ayrılması nedeniyle kuru erik üretiminin temel çeşitlerindendir. Malatya'da yapılan bir çalışmada en küçük meyveli (ortalama 24 g) fakat en yüksek verimli çeşit olmuş, yayvan gelişme göstermiştir [2].

President

İri ve koyu mavi kabuklu, geç olgunlaşan bir Avrupa eriğidir. Sarı, sıkı ve tatlı eti hem sofralık hem kurutmalık değerlendirilir; dayanıklı yapısı nakliye ve muhafazaya uygundur. Malatya'da en iri meyveli (ortalama 70 g) ve en geç olgunlaşan (10–14 Eylül) çeşit olmuş, kuvvetli ve dik gelişmiştir [2].

Grand Prize, Giant ve R.C. Violet

Malatya ekolojisinde denenen diğer Avrupa grubu çeşitlerdir; Grand Prize en erken olgunlaşan (18–23 Ağustos) çeşit olarak erkenciliğiyle öne çıkmıştır. Denenen tüm çeşitlerin yörede başarıyla yetiştirilebileceği görülmüştür [2].

Japon grubu çeşitler

Santa Rosa

Kırmızı-mor kabuklu, iri ve aromatik bir çeşittir. Sarımsı eti sulu, kabuğa yakın kısmı kırmızımsıdır ve tatlı-mayhoş dengeli bir aroması vardır; orta erkencidir ve taze tüketimde çok beğenilir.

Black Amber ve Golden Japan

Black Amber erkenci, iri ve yuvarlak, neredeyse siyah kabuklu ve açık sarı sıkı etli bir çeşittir; dayanıklılığı sayesinde pazara ilk giren koyu eriklerdendir. Japon eriklerinin meyve gelişimini karşılaştıran bir çalışmada da Black Amber erkenci, Amber Jewel orta mevsim, Angeleno ise geç mevsim çeşidi olarak ele alınmıştır [5]. Altın erik olarak da bilinen Golden Japan ise sarı kabuklu ve sarı etli, parlak görünümlü, tatlı ve sulu bir erkenci çeşittir.

Formosa ve Black Diamond

Formosa kalp biçimine yakın, kırmızımsı-mor kabuklu, açık renkli ve sulu etli klasik bir orta mevsim eriğidir. Black Diamond ise iri, koyu mor-siyah kabuklu ve sert sarı etlidir; raf ömrü uzun olduğu için taşımaya uygundur.

Blufree ve Çekoslovak

Türkiye'de yaygın olarak tercih edilen çeşitler arasında yer alır; Blufree erkenci, Çekoslovak geç olgunlaşan bir çeşit olarak bilinir. Erkenci çeşitler iç piyasa ve erken satış için, geççiler depolama ve uzun mesafeli taşıma için avantajlıdır.

Friar ve Angeleno

İkisi de geç olgunlaşan, koyu mor-siyah kabuklu ve çok iri meyveli çeşitlerdir. Friar'ın amber sarısı eti tatlı ve sıkıdır. Angeleno ise sezonun en geççi eriklerindendir; hasadı sonbahara uzanır ve soğuk depoda uzun süre bozulmadan saklanabilir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri erik sayfasının kaynakçasında yer alır.