Meyveler / Erik / Hastalık ve zararlılar
Hastalık ve zararlılar
Genel bilgi
Erikte cep hastalığı, erik pası, bakteriyel kanser, monilya ve şarka gibi virüs hastalıkları ile erik içkurdu, erik koşnili ve yaprakbitleri önemli sorunlardır [4, 6]. Hastalık ve zararlılarla mücadelede Bakanlığın badem-erik entegre mücadele teknik talimatından yararlanılması önerilmektedir [1].
Bu sayfada ilaçlı mücadeleye ilişkin bilgi verilmemektedir. Kimyasal mücadele gerektiğinde mutlaka bir uzmana ya da il/ilçe tarım müdürlüklerine danışılmalıdır.
Hastalıklar
Cep hastalığı Taphrina pruni
Belirti ve zarar: Hastalıklı meyveler şekil ve renk değiştirir; uzun, yassı ya da normalden çok daha büyük olur, içlerinde çekirdek bulunmaz. Renkleri önce sarımsı, sonra grimsi-kahverengi olur, esmerleşerek kurur ve dökülür [6].
Korunma: Ağaç üzerinde kalan ve yere dökülen hasta meyveler toplanıp yok edilmeli, kuruyan sürgünler budanarak yakılmalıdır [6].
Erik pası Tranzschelia pruni-spinosae
Belirti ve zarar: Genellikle şiddetli zarar yapmaz; ancak mayıs ve haziran yağışlı geçerse yaprak, sürgün ve meyve enfeksiyonları artar, şiddetli durumlarda yaprak dökümü ve gövdede zamklanma görülebilir. Kültür ve yabani erik ile badem türlerinde görülür [4].
Korunma: Bir önceki sezondan kalan ve bulaşma kaynağı olan yapraklar toplanıp yakılmalı; hastalıklı sürgün ve meyveler ile budama artıkları imha edilmeli, çevredeki konukçu yabani bitkiler uzaklaştırılmalıdır [4].
Bakteriyel kanser ve zamklanma Pseudomonas syringae pv. syringae
Belirti ve zarar: Yapraklarda sarımtırak haleli, zamanla düşerek delik bırakan lekeler; çiçeklerde yanıklık; dal ve gövdede ıslak görünümlü, zamk akıtan kanserler oluşur [6].
Korunma: Sağlıklı çöğür ve göz kullanılmalı, ağır hasta ağaçlar sökülüp yakılmalı, kanserli dallar kesilip yakılmalı ve budama aletleri dezenfekte edilmelidir [6].
Monilya ve hasat sonrası çürüklükler Monilinia spp.
Belirti ve zarar: Çiçekler ve sürgünler kurur; olgunlaşmaya yakın meyveler kahverengileşip çürür. Kahverengi çürüklük hasattan sonra da eriğin en önemli hastalıklarındandır [4, 7].
Korunma: Mumyalaşmış ve yere dökülmüş meyveler toplanıp imha edilmeli, hastalıklı sürgünler budanmalıdır [4].
Şarka ve halkalı leke virüsleri Plum pox virus, Prunus necrotic ringspot virus
Belirti ve zarar: Şarkada erik yapraklarında sarı lekeler, bant ve halka şeklinde renk açılmaları, meyvelerde çöküntüler görülür; virüs yaprakbitleriyle ve üretim materyaliyle yayılır. Halkalı leke yapraklarda beneklenme ve delinmelere, %50'ye varan verim kaybına yol açabilir [6].
Korunma: Virüsten ari fidan kullanılmalı, bahçeler her yıl kontrol edilip şüpheli ağaçlar imha edilmeli, hastalıklı ağaçlardan üretim materyali alınmamalıdır [6].
Kök uru ve kök çürüklükleri Agrobacterium, Rosellinia, Armillaria
Belirti ve zarar: Kök boğazında urlar oluşur ya da kökler çürür; ağaçlar gelişemez ve zamanla kurur [6].
Korunma: Ağır ve su tutan topraklarda bahçe kurulmamalı, sertifikalı fidan kullanılmalı, kuruyan ağaçlar sökülmelidir [6].
Zararlılar
Erik içkurdu Cydia funebrana
Belirti ve zarar: Larvalar fındık büyüklüğündeki meyvelere sap dibinden ya da meyvelerin birbirine değdiği yerlerden girip çekirdeğe ulaşır; zarar gören meyveler zamk çıkarır ve dökülür [4].
Korunma: Kurtlu meyveler toplanarak toprakta açılan derin çukurlara gömülmelidir [4].
Erik koşnili Sphaerolecanium prunastri
Belirti ve zarar: Gövde ve kalın dallarda koloniler oluşturarak ağaçları zayıflatır; salgıladığı tatlımsı madde, yeşil tüketilen can ve Havran eriği gibi erkenci çeşitlerde hasadı güçleştirir. Sert çekirdekliler içinde en çok erikte görülür [4].
Korunma: Yoğun bulaşık dallar kış sonu ya da ilkbahar başında budanarak uzaklaştırılmalı; ağaçlar kuvvetli tutulmalı, bakım işleri düzenli yapılmalı ve sık dikimden kaçınılmalıdır [4].
Badem içkurdu Eurytoma amygdali
Belirti ve zarar: Larvalar meyvenin içini yiyerek boşaltır; badem, erik ve kayısıda zarar yapar [4].
Korunma: Kurtlanmaya daha az duyarlı çeşitler tercih edilmeli, bulaşık meyveler toplanıp imha edilmelidir [4].
Yaprakbitleri ve kırmızı örümcekler Hyalopterus pruni, akarlar
Belirti ve zarar: Yaprakbitleri sürgün ve yapraklarda beslenerek kıvrılmaya ve bazı virüslerin yayılmasına, akarlar yapraklarda renk bozulmasına yol açar [4].
Korunma: Bahçedeki yabancı bitkiler temizlenmeli, yumurta görülen dallar budanmalı, kavlamış kabuklar ve dökülen yapraklar uzaklaştırılmalıdır [4].
Gövde zararlıları Dipkurtları, yazıcı böcekler
Belirti ve zarar: Kök ve gövde kabuğu altında galeriler açarak özellikle bakımsız ve susuz kalmış ağaçları kurutabilir [4].
Korunma: Ağaçlar iyi bakımla kuvvetli tutulmalı, ağaç altlarında yüksek ot bırakılmamalı, budama artıkları uzaklaştırılmalıdır [4].
Kaynaklar
Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri erik sayfasının kaynakçasında yer alır.