Meyveler / Kayısı / Kayısı çeşitleri
Kayısı çeşitleri
Genel bakış
Ülkemizde yetiştirilen önemli kurutmalık kayısı çeşitleri Hacıhaliloğlu, Kabaaşı, Soğancı, Çataloğlu ve Çöloğlu'dur; sofralık çeşitler arasında ise Hasanbey, Aprikoz (Şalak), Şekerpare, Alyanak, Tokaloğlu, Çağataybey, Ninfa ve Precoce de Tyrinthe sayılabilir [5, 9]. Kayısılar değerlendirme şekillerine göre sofralık, kurutmalık ve konservelik olarak sınıflandırılır [8].
Kurutmalık çeşitler
Hacıhaliloğlu
Malatya'nın en önemli kurutmalık çeşididir ve bölgedeki kayısı ağaçlarının %70–75'ini oluşturur. Meyveleri orta irilikte (25–30 g), sarı, az sulu, çok tatlı ve aromalıdır; kabuğu ince, yola dayanımı iyidir ve son yıllarda sofralık olarak da pazarlanmaktadır. Dona, kurağa, monilya ve çil hastalıklarına duyarlıdır [9].
Kabaaşı
Malatya'da ağaç sayısı bakımından Hacıhaliloğlu'ndan sonra ikinci sıradadır. Meyveleri 30–35 g, tatlı ve sert dokuludur; temmuz ortasında olgunlaşır. Çiçek monilyasına hassas, çile dayanımı Hacıhaliloğlu'na göre daha iyidir [9].
Soğancı ve Çataloğlu
Soğancı'nın parlak, gösterişli meyveleri son zamanlarda sofralık olarak da tüketilmektedir. Çataloğlu verimli, sert etli, tatlı ve az sulu meyveleriyle Malatya'nın kurutmalık çeşitlerindendir. İkisi de temmuzun ikinci haftasında olgunlaşır [9].
Sofralık çeşitler
Hasanbey
Malatya'nın en önemli sofralık çeşididir. Meyvesi kalp şeklinde, iri (40–55 g), sert dokulu ve tatlıdır; iri, gösterişli ve yola dayanıklı olduğu için büyük tüketim merkezlerine gönderilmeye uygundur [9].
Aprikoz (Şalak)
Iğdır ve Kağızman'ın sofralık çeşididir; Ermenistan'da Erevani olarak bilinir. Meyveleri oldukça iri (50–60 g), eliptik ve simetriktir. Kendine kısırdır [5, 9].
Şekerpare
Yüksek verimli bir çeşittir. Meyveleri küçük (25–30 g), tatlı ve belirgin kırmızı yanaklıdır [5]. Soğukta 35 gün kalitesini koruyarak depolanabildiği belirlenmiştir [6].
Alyanak
İzmir'in erkenci sofralık çeşididir. Meyveleri 30–45 g, turuncu etli, kuvvetli kırmızı yanaklı, mayhoş ve yumuşak dokuludur [9].
Tokaloğlu
Erzincan'ın sofralık çeşididir; meyveleri 40–55 g, tatlı ve yumuşak dokuludur. Soğuklama ihtiyacı 950–1229 saattir [9].
Çağataybey ve Precoce de Tyrinthe
Çağataybey, Alata Bahçe Kültürleri İstasyonu'nun ıslah ettiği verimli, kırmızı yanaklı bir çeşittir. Precoce de Tyrinthe iri, uzunca ve oldukça dayanıklı meyveler verir [5].
Kaynaklar
Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri kayısı sayfasının kaynakçasında yer alır.