meyve.biz

Meyveler / Badem / Badem çeşitleri

Badem çeşitleri

Genel bakış

Meyve-Asma Çeşit Listesi'nde 36 badem çeşidi tescillidir; ülkemizde en fazla fidan üretimi ve bahçe tesisinde kullanılan çeşitler Ferragnes, Ferraduel, Nonpareil ve Texas'tır. İyi bir badem çeşidi bol ve kararlı ürün vermeli, bölgenin iklimine uygun zamanda çiçek açmalı, diğer çeşitlerle döllenebilmeli, yeşil kabuğu kolay kavlamalı, ikiz iç oranı düşük, iç randımanı ve kalitesi yüksek olmalıdır [7]. İlkbahar geç donlarının yaygın olduğu yerlerde geç çiçeklenen çeşitler tercih edilmelidir [6, 7].

Yabancı kökenli çeşitler

Ferragnes

Ülkemizde en çok dikilen badem çeşididir. Orta kuvvette gelişir, geç çiçeklenir ve kendine uyuşmaz; Ferraduel, Ferrastar, Primorski, Nonpareil, Tuono ve Texas tozlayıcı olarak kullanılır. İkiz iç yapmaz, verimi çok iyidir ve monilyaya orta derecede dayanıklıdır [7]. İç randımanı kaynaklara göre %32–41'dir [6, 7].

Ferraduel

Kuvvetli gelişen, geç çiçeklenen ve kendine uyuşmaz bir çeşittir; Ferragnes, Tuono ve Texas tozlayıcısıdır. İkiz iç oranı çok düşük, verimi iyidir; monilyaya dayanıklı, nekrozlara duyarlıdır ve geç hasat edilir [7]. Ferragnes ile birbirini döller [6].

Nonpareil

İnce kabuklu bir el bademidir; iç randımanı %60–70'e çıkar. Orta kuvvette gelişir, kendine uyuşmaz ve Texas, Drake ya da Ne Plus Ultra ile döllenir. Verimi iyidir, ancak monilyaya duyarlıdır ve ikiz iç oranı kaynaklara göre değişkendir [6, 7].

Texas

Kuvvetli gelişen, geç çiçeklenen ve kendine uyuşmaz bir çeşittir; iç randımanı yaklaşık %50, ancak ikiz iç oranı yüksektir (%25–39). Geç hasat edilir ve monilyaya duyarlıdır [6, 7].

Tuono ve Supernova

İkisi de geç çiçeklenen ve kendine verimli çeşitlerdir; bu nedenle tozlayıcı sorununu azaltırlar. Tuono'nun iç randımanı %37, Supernova'nınki %36'dır [6].

Yaltinski, Primorski ve Garrigues

Yaltinski ve Primorski geç çiçeklenen ve birbirini dölleyen çeşitlerdir; Yaltinski'nin ikiz iç oranı yüksektir (%44). Garrigues orta-geç çiçeklenen, ikiz iç yapmayan verimli bir çeşittir [6].

Yerli çeşitler ve tipler

Gülcan 1 (101-23)

Orta kuvvette gelişen, geç olgunlaşan ve kendine uyuşmaz bir çeşittir; 101-9 ve 101-13 tipleriyle döllenir. Verimi oldukça iyidir ve badem dal kanserine dayanıklıdır [7].

Akbadem (48-2) ve 48-1

Akbadem kuvvetli gelişen, erkenci ve kendine uyuşmaz bir el bademidir; iri ve ince kabuklu meyveleri hem çağla hem iç badem olarak çok kalitelidir. 48-1 ve 48-2 geç çiçeklenen, ikiz iç yapmayan ve birbirini dölleyen tiplerdir [6, 7].

Kaynaklar

Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri badem sayfasının kaynakçasında yer alır.