meyve.biz

Meyveler / Çilek / Hastalık ve zararlılar

Hastalık ve zararlılar

Genel bilgi

Çilekte kök çürüklüğü, kurşuni küf, külleme ve yaprak lekesi önemli hastalıklar; kırmızı örümcekler ve çiçek tripsi önemli zararlılardır [3]. Virüs ve nematod sorunlarından kurtulmanın en iyi yolu bahçeyi sağlıklı fideyle kurmaktır [5].

Bu sayfada ilaçlı mücadeleye ilişkin bilgi verilmemektedir. Kimyasal mücadele gerektiğinde mutlaka bir uzmana ya da il/ilçe tarım müdürlüklerine danışılmalıdır.

Hastalıklar

Kök çürüklüğü Rhizoctonia, Fusarium, Pythium ve diğer etmenler

Belirti ve zarar: Bitkilerde önce gelişme durgunluğu, yaprakların küçülmesi ve yaprak saplarının kısalması görülür; hastalık ilerledikçe yapraklar kurur ve bitki solar. Saçak kökler hızla siyahlaşıp çürür ve kök kabuğu kolayca soyulur. Toprakta su birikmesi, oksijen azlığı ve ani sıcaklık artışları hastalığı hızlandırır; aynı alanda yoğun ve sürekli çilek yetiştirilen yerlerde önemli bir sorundur [3].

Korunma: Sağlıklı üretim materyali kullanılmalı, hastalıklı bitkiler uzaklaştırılmalı, taban suyu yüksek alanlarda yetiştiricilik yapılmamalı ve damla sulama tercih edilmelidir. Dikimden önce sıcak yaz aylarında karıklar hazırlanarak solarizasyon uygulanabilir [3].

Kurşuni küf Botrytis cinerea

Belirti ve zarar: Çiçek, yaprak sapı ve meyvelerde görülür. Açmış çiçekler aniden solup kurur (çiçek yanıklığı). Meyvede belirtiler genellikle toprağa değen noktadan başlar; önce açık kahverengi bir leke oluşur, bölge yumuşar ve leke genişleyerek tüm meyveyi kaplar [3].

Korunma: Çukur ve su tutan alanlarda çilek dikilmemeli, yaprak ve çiçek sapları dik gelişen çeşitler tercih edilmeli, dikim alanları 2–3 yılda bir yenilenmeli, hastalıklı meyve ve bitki kısımları uzaklaştırılmalı, aşırı vejetatif gelişmeye yol açan gübrelemeden kaçınılmalıdır [3]. Tünel ve seralarda havalandırmaya önem verilmeli, yaz dikimlerinde bitki aralıkları geniş tutulmalıdır [5].

Külleme Sphaerotheca macularis f. sp. fragariae

Belirti ve zarar: Duyarlı çeşitlerde yaprak alt yüzünde beyaz lekeler oluşur, yaprak kenarları yukarı kıvrılır, üst yüzde kırmızı renk değişimi görülür. Çiçek ve meyveler beyaz sporlarla kaplanır, meyve tutumu azalır, meyveler sertleşir ve normal olgunlaşamaz [3].

Korunma: Sağlıklı üretim materyali kullanılmalı, hastalıklı bitki artıkları hasattan sonra toplanıp yok edilmeli, aşırı sulama ve sık dikimden kaçınılmalıdır [3].

Yaprak lekesi Mycosphaerella fragariae

Belirti ve zarar: Yapraklarda önce küçük koyu erguvani lekeler oluşur, ortaları zamanla kahverengileşip grileşir ve kırmızımsı bir halkayla çevrilir; çok sayıda leke birleşerek yaprağı kurutabilir. Meyvelerde yüzeysel siyah lekeler kaliteyi düşürür [3].

Korunma: İyi drene edilmiş topraklarda yetiştiricilik yapılmalı, bitkiler arasında iyi hava sirkülasyonu sağlanmalı, dayanıklı çeşitler ve sağlıklı fide kullanılmalı, kışı bitki üzerinde geçiren enfekteli yaşlı yapraklar ilkbahar büyümesinden önce uzaklaştırılmalıdır. Kimyasal mücadelesi bulunmamaktadır [3].

Virüs ve nematod sorunları

Belirti ve zarar: Virüs ve nematodlar bitki gelişmesini ve verimi olumsuz etkiler [5].

Korunma: Bu sorunlardan kurtulmanın en iyi yolu bahçeyi sağlıklı fideyle kurmaktır [5].

Zararlılar

Kırmızı örümcekler Tetranychus urticae, T. cinnabarinus

Belirti ve zarar: Yaprak altlarında beslenerek önce küçük sarı beneklere, sonra yaygın bronzlaşmaya yol açar; yoğunlukta yaprak ve meyveler küçük kalır, bitki bodurlaşabilir ve %50'ye varan ürün kaybı görülebilir. Açıkta popülasyon genellikle nisan ortasından itibaren artar, mayısta en yüksek düzeye ulaşır [3].

Korunma: Tarla mevsim başından itibaren düzenli kontrol edilmeli, kırmızı örümceklerin küme halinde bulunduğu yaprakçıklar toplanıp yok edilmeli, tarla kenarlarındaki ve bitki çevresindeki yabancı otlarla mücadele edilmelidir [3].

Çiçek tripsi Frankliniella occidentalis, F. intonsa

Belirti ve zarar: Çiçek ve meyvelerde özsu emerek çiçek dökümüne, meyvelerin küçük, sert ve şekilsiz kalmasına, düzensiz olgunlaşmaya ve bronzlaşmaya neden olur; yüksek popülasyonlarda %90'a varan zarar yapabilir ve hastalık etmenlerini taşır [3].

Korunma: Tarla kenarlarındaki çiçekli yabancı otlar kontrol altına alınmalı, düzenli gözlem yapılmalıdır [3].

Diğer zararlılar Yaprakbitleri, danaburnu, kadı lokması

Belirti ve zarar: Kök, yaprak ve meyvelerde beslenerek verim ve kalite kayıplarına yol açabilir [5].

Korunma: Bahçe düzenli kontrol edilmeli, sağlıklı fideyle kurulmalı ve uygun mücadele için uzmana danışılmalıdır [5].

Kaynaklar

Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri çilek sayfasının kaynakçasında yer alır.