Dut çeşitleri

Ülkemizde en yaygın yetiştirilen türdür. 15 m'ye kadar boylanan, açık yeşil ve ince yapraklı ağaçlardır; meyveleri beyaz, pembemsi ya da morumsu renktedir [5]. Meyveleri daha çok kurutulur, pekmez ve pestile işlenir; yaprakları ipekböceği yetiştiriciliğinde değerlidir. Önemli çeşit ve tipleri arasında Ayaş, Ulukale, Arapgir ve İstanbul dutu sayılır [5].

Orijini Transkafkasya ve Kuzey İran'dır; Anadolu'da geniş yayılış gösterir. 10 m'ye kadar boylanan, sık dallı ve yuvarlak taçlı, yavaş büyüyen ağaçlardır; yaprakları kalın ve koyu yeşil, meyveleri koyu kırmızı ile siyahımsı mor renktedir [5]. Taze tüketimin yanında reçel, şurup ve özellikle meyve suyuna işlenir; son yıllarda artan talep nedeniyle beyaz dut ağaçları aşılanarak karaduta dönüştürülmektedir [2]. Karadutta aşı başarısı düşüktür (%20–40) [3].

Orijini Kuzey Amerika olarak gösterilse de yaklaşık 400 yıldır ülkemizde yetiştirilmektedir. 5–21 m boylanabilen ağaçların meyveleri koyu kırmızı ile siyaha yakın renktedir [5]. Tatlı-mayhoş lezzetiyle bilinir.

İpekböceği beslenmesinde kullanılan kültür formları bu türe aittir [5].

Artvin'de karadut "Tuta" olarak adlandırılır ve hem sofralık hem pekmezlik değerlendirilir; bölgedeki yerel tipler farklı adlarla anılmaktadır [2].

Uzun süre meyve verebilen, verimli ve iri meyveli bir tip olarak bilinir.

Ekşiliğiyle bilinen; marmelat, reçel ve şurupta tercih edilen bir tiptir.

Sarkık ya da şemsiye formunda gelişen, meyveleri kolay toplanan, süs amaçlı da kullanılan aşılı bir formdur.