Meyveler / İncir / İncir çeşitleri
İncir çeşitleri
Genel bakış
Sofralık incirler: Sarımtırak, yeşil, mor ve koyu siyahımsı gibi renklerde çok sayıda çeşit bulunur. Sofralık incirde düzgün şekil, toplanırken sapın dalda kalmaması, kabuğun kolay soyulması, sarı ya da pembe-kırmızı et, dengeli tatlılık, uzun raf ömrü ve az çekirdek aranır [1]. Meyve çapı 4 cm'den büyük olan orta ya da iri incirler sofralık olarak değerlendirilebilir; meyve ağzının (ostiol) geniş olması iç çürüklüğü başta olmak üzere hastalık etmenlerinin girişini kolaylaştırdığından istenmez [5].
Kurutmalık incirler: Ülkemiz kurutmalık incir çeşitleri ve ekolojisi bakımından dünyanın en kaliteli incirlerine sahiptir. Kurutmalık çeşitlerde ince kabuk, kalın et, yüksek kuru madde ve şeker, homojen ve kısa sürede kuruma, kuruyunca kararmayıp açık renk alma ve az çekirdek istenir [1].
Döllenme tipleri: Dişi incirler döllenme biyolojisi bakımından dört tipe ayrılır: döllenme olmadan ürün verenler (adi tip), ürün vermek için mutlaka döllenmeye ihtiyaç duyanlar (Smyrna ya da lop incirler) ile ilkbahar ve yaz ürünlerinde farklı davranan San Pedro ve Adriyatik tipleri [1].
Standart çeşitler
Sarılop
Ege Bölgesi kökenli, Smyrna tipi bir incirdir; en iyi Büyük ve Küçük Menderes havzalarında yetişir ve bütün dünyaca bilinir. Hem sofralık hem kurutmalık olarak değerlendirilir. İklim istekleri yalnızca Aydın ve İzmir koşullarına optimum düzeyde uyduğu için başka bölgelerde aynı kalitede yetiştirilmesi güç görünmektedir [1].
- Meyve
- Ortalama 65–75 g, beyaza yakın sarı [1]
- Hasat
- Temmuz sonu – 15 Eylül; yaklaşık 40–45 gün [1]
Sarı Zeybek
Ege Bölgesi kökenli, Smyrna tipi bir incirdir; hem sofralık hem kurutmalık olarak değerlendirilir [1].
- Meyve
- Ortalama 68–76 g, altın sarısı [1]
- Hasat
- Temmuz sonu – 10 Eylül; toplu olgunlaşır [1]
Bursa Siyahı
Bursa yöresi kökenli, Smyrna tipi sofralık bir çeşittir; meyve vermesi için ileklemeye ihtiyaç duyar [1]. En iyi sofralık çeşidimiz olarak kabul edilir ve sofralık incir ihracatımızın neredeyse tamamını oluşturur [5].
- Meyve
- Ortalama 65–125 g [1]
- Hasat
- Ege'de 1 Ağustos – 15 Ekim, Marmara'da 15 Ağustos – 1 Kasım [1]
Yeşilgüz
Ege Bölgesi kökenli, Smyrna tipi, geççi ve sofralık bir çeşittir [1].
- Meyve
- Ortalama 55–60 g, beyaza yakın sarı [1]
- Hasat
- 5 Ağustos – 20 Ekim [1]
Morgüz
Ege Bölgesi kökenli, Smyrna tipi, geççi ve sofralık bir çeşittir [1].
- Meyve
- Ortalama 65–75 g [1]
- Hasat
- 10 Ağustos – 25 Kasım [1]
Göklop ve Bardakçı
İkisi de Ege Bölgesi kökenli, Smyrna tipi, kabuğu kolay soyulan sofralık çeşitlerdir; meyveleri beyaza yakın sarıdır [1].
- Meyve
- Göklop 65–75 g, Bardakçı 50–65 g [1]
- Hasat
- Göklop 10 Ağustos – 15 Ekim, Bardakçı temmuz sonu – 15 Eylül [1]
Siyah Orak
Ege Bölgesi kökenli, döllenme olmadan meyve verebilen (partenokarp) adi tip sofralık bir çeşittir. Erken olgunlaştığı için iyi fiyata satılır; soğuğa, dona, toprak ve hava nemine dayanıklıdır [1].
- 1. hasat
- 15 Haziran – 5 Temmuz [1]
- 2. hasat
- 28 Temmuz – 30 Ağustos [1]
Beyaz Orak
Ege Bölgesi kökenli, San Pedro tipi, partenokarp sofralık bir çeşittir; kabuğu kolay soyulur, soğuğa ve çatlamaya dayanıklıdır [1].
- 1. hasat
- 20 Haziran – 10 Temmuz [1]
- 2. hasat
- 28 Temmuz – 30 Ağustos [1]
Erkek incirler (ilek)
Erkek kültür incirleri, dişi incirlerin döllenmesi amacıyla yetiştirilir. İlek incirlerinde düzgün şekil, bol çiçek tozu, yeterli sayıda ilek arısı, hastalık ve zararlılardan arilik ve olgunlaşma zamanının dölleyeceği çeşitle örtüşmesi aranır [1].
Ülkemiz ilek çeşitleri bakımından zengindir. Erkenci çeşitler arasında Ak ilek, Kaba ilek, Adalı ve Sarı ilek; orta mevsim çeşitleri arasında Hamza, Yanako, Taşlık ve Kıbrıslı; geççi çeşitler arasında Armut ilek, Mor Demirtaş, Karabulut ve Konkur sayılabilir [1].
Kaynaklar
Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri i̇ncir sayfasının kaynakçasında yer alır.