Hastalık ve zararlılar

Belirti ve zarar: Sürgünlerde büyüme yavaşlar; sürgün ve ince dallarda hafif şişlik, kararma ve koyu renkli zamk salgısı görülür. Zamanla kanser yaraları oluşur ve hastalık kalın dal, gövde ve kök boğazı boyunca ilerleyerek ağacı kurutabilir. Etmen budama, don, dolu ve güneş yanığı yaralarından girer [1].

Korunma: Bulaşık ağaçlardan çelik ya da aşı kalemi alınmamalı; hasta dallar sağlam kısmın 5–10 cm altından kesilip yakılmalı, budama aletleri her ağaçta dezenfekte edilmelidir [1].

Belirti ve zarar: İlk belirti yapraklarda sararmadır; yapraklar küçülür, ağaçta büyüme durur ve geriye doğru ölüm görülür, meyveler olgunlaşmadan dökülür. Kök kabuğu kaldırılınca altında ağ şeklinde beyaz bir örtü görülür [1].

Korunma: Ağır ve su tutan topraklarda bahçe kurulmamalı, drenaj kanalları açılmalı, sulama suyu ve gübre kök boğazına değil taç izdüşümüne verilmelidir. Kökleri tamamen çürüyen ağaçlar sökülüp yakılmalı ve yerine en az 2 yıl fidan dikilmemelidir [1].

Belirti ve zarar: İlek arısıyla taşınan mantari bir hastalıktır ve erkek incirlerin kış ürünü içinde kışı geçirir. Meyvenin ağız (ostiol) kısmında pas rengi lekelerle başlar, ilerledikçe meyve ağzı kırmızımsı-mor ve sulu bir hal alır [1]. Meyvenin içi beyaz bir küf örtüsüyle kaplanabilir [6].

Korunma: Meyve ağzı geniş çeşitler bu hastalığa daha açıktır [5]. Aşırı ileklemeden kaçınılmalı, ilek ağaçları dişi incir bahçelerinden uzakta yetiştirilmeli ve yalnızca taze, sağlıklı ilekler kullanılmalıdır. Arı çıkışından önce toplanan kış ürünü (boğa) meyveleri ortadan kesilerek içi lekeli olanlar imha edilmeli, temiz görünenler kullanılmalıdır [1].

Belirti ve zarar: Etmenler dişi incir meyvelerine ilek arısı, ekşilik böcekleri ve sirke sinekleriyle taşınır. Ekşimede meyve ağzında pembe-kırmızı akıntı ve ekşimsi bir koku oluşur; sürmede meyve içinde siyah toz yığınları görülür [1].

Korunma: Taşıyıcı böceklerle mücadele edilmeli, bahçedeki meyve artıkları imha edilmeli, aşırı sulama ve aşırı azotlu gübrelemeden kesinlikle kaçınılmalıdır [1].

Belirti ve zarar: Yaprakların üst yüzünde sarımsı-kahverengi küçük lekeler, alt yüzünde kırmızımsı kahverengi pas görünümü oluşur; yoğun durumlarda yapraklar erken dökülür, meyveler açıkta kalır ve olgunlaşmadan ağaçta kalır. Aydın'da ilk kez 2014'te tespit edilmiştir [1].

Korunma: Taç içinde havalanmayı sağlayacak şekilde budama yapılmalı, dökülen yapraklar bahçeden uzaklaştırılmalı, sulanabilen bahçelerde damla sulama tercih edilmeli ve drenaj iyi yapılmalıdır [1].

Belirti ve zarar: Yapraklarda sarıdan açık yeşile kadar değişen mozaik lekeler ve kabarcıklar oluşur. Virüs, rüzgârla kolayca yayılan çok küçük bir akarla (Aceria ficus) taşınır [1].

Korunma: Yeni bahçeler hastalıktan ari sağlıklı fidanlarla kurulmalı, doğru besleme ve budamayla güçlü ağaçlar yetiştirilmelidir [1].

Belirti ve zarar: Larvalar sergide ve depoda kuru incirle beslenir; pislikleri ve gömlek kalıntıları ürünü bozar, larvaların bıraktığı baş kapsülleri ihracata engel olabilir. Ege Bölgesi'nde sergi döneminde %12–23, depolarda %39–68 oranında kayba yol açabildikleri bildirilmektedir [1].

Korunma: Temel ilke temiz ambara temiz ürün koymaktır. Kuru dallar ve işi bitmiş ilekler toplanıp yakılmalı, kurutma tünellerde kerevet üzerinde yapılmalı, buruk incirler günde en az iki kez toplanmalı, ürün bahçe deposunda biriktirilmeden alım merkezlerine ulaştırılmalı, geceleri sergi ve depolarda ışık yakılmamalıdır. Depolar temizlenmeli, çatlaklar kapatılmalı, kapı ve pencerelere tül geçirilmeli, eski ve yeni ürün ayrı saklanmalıdır [1].

Belirti ve zarar: Yaş ve kuru meyvelerde bahçe ve depo döneminde zarar yapar; açtıkları yaralara mantar sporları bulaştırarak ekşime ve bozulmaya neden olur. Aflatoksin oluşturan Aspergillus flavus'un da taşıyıcısıdır [1].

Korunma: Taban suyu yüksek arazide bahçe kurulmamalı; dökülen incirler ve budama artıkları bahçede bırakılmamalı, bahçe içinde başka meyve ağaçları (zeytin hariç) dikilmemeli, depolar sezon sonunda temizlenmelidir. Hurda incir, maya ve suyla hazırlanan çekici yem tuzakları mart sonu–nisan başında dekara bir adet asılarak popülasyon önemli ölçüde düşürülebilir [1].

Belirti ve zarar: Özellikle taban suyu yüksek, fazla sulanan bahçelerde ve yağışlı yıllarda yarılan olgun incirlere girer; meyveleri kurtlandırır, çürüklük etmenlerini ve aflatoksin oluşturan küfleri yayar [1].

Korunma: Ekşilik böceklerine karşı uygulanan kültürel önlemler ve yem tuzakları bu zararlı için de geçerlidir [1].

Belirti ve zarar: Erginler mart ortasından mayıs ortasına kadar gövdeden tırmanıp tepe gözlerini kemirir; zarar gören dallardan ürün alınamaz ve ağaçta çalılaşma görülebilir [1].

Korunma: Ağaç altlarına yassı taşlar konarak altına toplanan böcekler düzenli kontrollerle yok edilebilir; gövdeye yapışkan ya da kurumayan macun çember şeklinde sürülerek tırmanma engellenebilir [1].

Belirti ve zarar: Sürgün, yaprak ve yoğun durumlarda meyvelerde özsu emerek ağacı zayıflatır; salgıladığı tatlımsı madde üzerinde karaballık gelişir ve ürün pazar değerini yitirebilir [1].

Korunma: Potaslı gübre kullanımı üremeyi önlemede faydalıdır; fiğ, bakla, bezelye gibi baklagillerin ara bitki olarak yetiştirilmesi faydalı böceklere barınak sağlar. Küçük ağaçlarda bulaşık dallar kışın çuval parçasıyla sürtülerek temizlenebilir [1].

Belirti ve zarar: Akarlar yapraklarda özsu emerek lekelenme, kuruma ve dökülmeye yol açar; Aceria ficus ayrıca incir mozaik virüsünü taşır. Psillit ilkbaharda tomurcukları emerek zayıflık ve şekil bozukluğuna neden olur [1].

Korunma: Bahçeler düzenli kontrol edilmeli, mücadelenin komşu bahçelerde aynı anda yapılması başarıyı artırır [1].

Belirti ve zarar: Kuvvetli soğuk ve donlarda dal ve gövdede uzunlamasına yarılmalar hatta ağacın tamamen donması görülebilir; güneş yakması da benzer zararlar oluşturur [1].

Korunma: Zarar gören dallar uygun şekilde budanmalı; güneş yakmasına karşı gövde ve ana dallar badana edilmeli, uygun budamayla dallar üzerinde yapraklardan iyi bir kubbe oluşturulmalıdır [1].