meyve.biz

Meyveler / Kavun / Kavun çeşitleri

Kavun çeşitleri

Genel bakış

Kavunlar kullanım ve olgunlaşma biçimine göre farklı tiplere ayrılır: yazlık sofralık kavunlar, turuncu etli kantalup tipi kavunlar, yetişme süresi 150 güne kadar çıkabilen kışlık kavunlar ve ham olarak salata ya da turşu yapımında kullanılan acur [3]. Türkiye'de kavun Ege'den Güneydoğu'ya, İç Anadolu'dan Van Gölü havzasına kadar geniş bir alanda birçok yerel tiple yetişir. Çeşitler başlıca kabuk deseni ve yapısı, etin rengi ve kokusu, olgunlaşma zamanı ve dayanma süresine göre ayrılır: bir yanda ince kabuklu, yoğun kokulu ve hemen tüketilmesi gereken yazlık kavunlar, öbür yanda kalın, ağsı ya da sert kabuklu, geç olgunlaşan ve aylarca saklanabilen kışlık kavunlar bulunur. Etin rengi çeşide göre turuncu, açık yeşil ya da beyaz olabilir. Pazarda köklü yerel çeşitlerle ıslah edilmiş modern tipler bir arada yer alır.

Yazlık yerel çeşitler

Hasanbey

Diyarbakır ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın bir yazlık kavundur. İnce, ağsı desenli kabuğu ve çok yoğun kokusuyla tanınır; turuncuya çalan eti çok tatlı ve aromatiktir. İnce kabuğu nedeniyle uzun yola dayanmaz, çabuk tüketilmelidir.

Altınbaş

Uzunca oval biçimli ve olgunlaşınca altın sarısına dönen kabuğuyla adını alan bir çeşittir; İç Anadolu ve Ege'de sevilir. Kabuğu genellikle düz ya da hafif dilimli, eti açık renkli, tatlı ve belirgin kokuludur.

Yuva

Ege ve Marmara'da bilinen, ince kabuklu, güçlü kokulu ve erkenci bir yazlık çeşittir. Yumuşak, sulu ve tatlı etiyle taze tüketime uygundur, uzun süre bekletilmez.

Şamama (şammame)

Genellikle küçük boylu, çok güçlü ve hoş kokusuyla bilinen aromatik bir kavundur; çoğu zaman yenmekten çok kokusu için evlerde bekletilir. İnce kabuğu çizgili ya da benekli olabilir; Güneydoğu ve Akdeniz'de yerel olarak yetiştirilir.

Kışlık yerel çeşitler

Kırkağaç

Manisa'nın Kırkağaç ilçesiyle özdeşleşmiş, sarı zemin üzerinde koyu yeşil lekeli kabuğuyla tanınan ünlü bir kışlık çeşittir. Kalınca kabuğu sayesinde geç olgunlaşır ve uzun süre saklanabilir; beyazımsı eti sulu ve tatlıdır. Coğrafi işaretle tescillidir ve sonbahar ile kış aylarında pazarda öne çıkar.

Topatan

Top gibi yuvarlak, iri gövdeli ve kalın kabuklu, çoğunlukla kışlık kullanılan bir çeşittir. Geç olgunlaşır, dayanıklıdır ve serin yerde uzun süre saklanabilir; eti sıkı ve tatlıdır. Amasya, Çorum ve İç Anadolu'da yaygındır.

Ördekbaşı

Kabuk rengi ve deseni ördek başını andırdığı için bu adı alan, İç Anadolu'da bilinen yerel bir kışlık kavundur. Kalınca kabuğuyla geç olgunlaşır ve saklanabilir; eti sıkı ve tatlıdır.

Van kavunu

Van Gölü havzasının serin iklimine uyum sağlamış, kalınca kabuklu ve dayanıklı yerel bir tiptir. Bölgenin kısa ama güneşli yazında olgunlaşır; eti tatlı ve suludur.

Islah edilmiş sofralık tipler

Kantalup

Kabuğu ağsı desenli, eti canlı turuncu, genellikle küçük-orta boylu ve yuvarlak kavunlardır; olgunlukta sap meyveden ayrılmaya başlar [3]. Beta karoten bakımından çok zengindir [6]. Çanakkale yöresinde yetiştirilen Dellteks F1 hibrit bir kantalup çeşididir [4].

Galia

Kabuğu tamamen ağsı, olgunlukta yeşilden sarıya dönen, eti açık yeşil ıslah edilmiş bir tiptir. Kokusu güçlü, eti sulu ve tatlıdır; örtü altında ve açık tarlada üretilir, standart iriliği ve dayanıklılığıyla ticari üretimde yaygındır.

Ananas

Belirgin ağ desenli kabuğu, sarı-turuncu eti ve ananası andıran kokusuyla tanınan modern bir sofralık tiptir. Orta kalınlıktaki kabuğu taşımaya nispeten dayanıklı olduğu için marketlerde sık bulunur.

Bal kavunu (honeydew)

Kabuğu düz, açık krem ya da sarımsı, eti soluk yeşil ve ballı tatlılıkta bir tiptir; dayanıklı yapısıyla sofralık olarak tercih edilir. Kantalupa göre daha fazla C vitamini ve potasyum içerir [7].

Acur

Kavunun ham meyvesidir; taze salata ve turşu olarak tüketilir [3].

Kaynaklar

Bu sayfadaki atıfların tam künyeleri kavun sayfasının kaynakçasında yer alır.