Hastalık ve zararlılar

Belirti ve zarar: Sürgün ve meyvelerde etkili bir fungal hastalıktır; etkilenen meyveler erken olgunlaşıp dökülür. Fuyu ve Izu çok hassas, Atago dayanıklıdır [3].

Korunma: Hassas çeşitlerin dikiminde dikkatli olunmalı, bakım işleri titizlikle yapılmalıdır [3].

Belirti ve zarar: Genç yapraklarda lekeler oluşturur [3].

Korunma: Kültürel önlemler alınmalı, sağlıklı bitki yetiştirilmelidir [3].

Belirti ve zarar: Yapraklarda nokta şeklinde lekeler, yaprak altında ve sapında kararma oluşturur; ilerleyen dönemde sürgünler yanmış gibi kararır. Soğuk ve nemli hava hastalığın ilerlemesini kolaylaştırır [3].

Korunma: Sağlıklı, sertifikalı fidan kullanılmalı ve bakım işleri titizlikle yapılmalıdır [3].

Belirti ve zarar: Trabzon hurmasında en yaygın görülen hastalıklardandır [1, 3]. Bir yara parazitidir: köklerdeki böcek, nematod ve mekanik yaralardan girerek kök boğazında önce yumuşak ve düzgün, büyüdükçe kuruyup esmerleşen pürüzlü urlar oluşturur. Şiddetli yakalanan fidanlar gelişemez, genç ağaçlar kısa sürede kurur, yaşlı ağaçlar az ve kalitesiz meyve verir. Hastalık bulaşık fidan ve toprakla yayılır [4]. Ülkemizde en çok kullanılan D. kaki anacı kök kanserine dayanıklıdır [1].

Korunma: Ağır ve nemli topraklardan kaçınılmalı ya da drenaj kanalları açılmalı, toprağa fazla çiftlik gübresi verilmemeli, aşıda anaç-kalem uyumuna dikkat edilip aşı yerleri aşı macunuyla kapatılmalı, toprakaltı zararlılarıyla mücadele edilmeli ve kanserli fidanlar yok edilmelidir [4]. Uygun anaç ve sağlıklı fidan kullanılmalıdır [1].

Belirti ve zarar: Sonbaharın ilk yağmurlarından sonra hasta ağaçların dibinde sarımsı kahverengi şapkalı mantarlar oluşturan bir fungustur. Sürgün oluşumu azalır, yapraklar sararıp dökülür, dallar kurur ve ağaç genellikle 4 yıl içinde, şiddetli durumlarda 1–2 yılda tamamen ölür; kök kabuğunun altında beyaz bir fungal tabaka görülür. Toprağı iyi seçilmemiş ve bakımı tekniğine uygun yapılmamış bahçelerde kolay gelişir [4].

Korunma: Kuruyan ağaçlar sökülerek imha edilmeli, hasta ağaçlar sağlamlardan 60 cm derinlik ve 30 cm genişlikte hendeklerle ayrılmalı, çevre bahçelerden sel sularıyla bulaşmayı önlemek için bahçe çevresine hendek açılmalıdır. Orman kesiminden açılan arazilerde bahçe hemen kurulmamalı, toprak 2–3 yıl boş bırakılmalı; ağaçlar derin dikilmemeli, aşırı sulanmamalı ve köklerin yaralanmamasına dikkat edilmelidir [4].

Belirti ve zarar: Kışı toprakta pupa olarak geçirir, ilkbahar sonu ya da yaz başında ergin olarak çıkar ve yumurtasını meyvenin içine bırakır. Yumurtanın bırakıldığı yerde meyve yumuşar ve çöker, sonra açık renkli bir halkayla çevrili kahverengi bir leke oluşur. Akdeniz Bölgesi'nde Trabzon hurmasının en yaygın zararlılarındandır [3]. Bulaşan meyveler vaktinden önce olgunlaşıp dökülür; Trabzon hurması bu polifag zararlının ülkemizdeki önemli konukçuları arasındadır. Zararlı Ege'de yılda 4–5, Akdeniz'de 7–8 döl verebilir [4].

Korunma: Dökülen bulaşık meyveler toplanıp derin çukurlara gömülmelidir. Zararlıya ara konukçuluk ettiği için turunçgil bölgelerinde Trabzon hurması, şeftali, incir ve nar gibi türlerin dikilmemesi önerilmektedir. Sinek çıkışları tuzaklarla izlenebilir [4].

Belirti ve zarar: Larvası göz, sürgün ve meyvelerde zarar yapar. Yumurtalarını yaz başında meyvenin sap ve kaliksine bırakır; larvalar meyveye girerek erken olgunlaşmaya ve dökülmeye yol açar [3].

Korunma: Bahçe düzenli kontrol edilmeli ve bakım işleri zamanında yapılmalıdır [3].

Belirti ve zarar: Turunçgil unlubiti Akdeniz Bölgesi'nde en yaygın zararlılardandır ve meyve dökümünün nedenleri arasında yer alır; koşnil ve tripsler de zarar verebilir [1, 3].

Korunma: Bakım işleri titizlikle yapılmalı, kültürel önlemler alınmalıdır [3].

Belirti ve zarar: Düzensiz sulama ve olgunluğa yakın sulama meyvede çatlamaya, aşırı ya da yetersiz sulama, aşırı azot, potasyum ve mangan noksanlığı ile tozlanma eksikliği meyve dökümüne yol açar [1, 3].

Korunma: Sulama düzenli yapılmalı ve kabuk sarardıktan sonra kesilmeli, gübreleme analize göre yapılmalı, bahçede yeterli tozlayıcı bulundurulmalıdır [3].

Belirti ve zarar: Nemin az olduğu ya da yaz sıcaklığının yüksek olduğu bölgelerde meyvelerde güneş yanıklığı görülür. Rüzgâr meyvelerin yaprak ve dallara sürtünerek berelenmesine ve gevrek dalların kırılmasına yol açar [1, 3].

Korunma: Rüzgârlı yerlerde rüzgârkıran kurulmalı, meyveli dallar hereklerle desteklenmelidir [3].