Antepfıstığı

Hasat zamanı: Hasat zamanı dış kabuğun sert kabuktan kolay ayrılmasına, çeşide özgü rengin oluşmasına, iç rengin yeşilden sarı-gül rengine dönmesine, çıtlama oranına ve meyve iriliğine göre belirlenir; ağacın güneybatı tarafındaki meyveler daha çabuk olgunlaşır [1].

Boz ve ben hasat: Normal hasattan yaklaşık bir ay önce yapılan boz (erken) hasatta iç rengi yeşil ve aroması yüksek olan meyveler tatlı, dondurma ve baklava sanayisinde kullanılır; bu hasat daha çok Uzun, Kırmızı, Halebi ve Barak Yıldızı çeşitlerine uygundur. Tam (ben) hasatta dış kabuk rengini almış, kolayca ayrılır hale gelmiştir; çıtlama oranı ve randıman en yüksektir ve meyveler daha çok çerezlik olarak değerlendirilir. Çok geç hasat edilen meyveler kabuk lekelenmesine, dökülmeye, böceklere ve kuşlara karşı savunmasız kalır [1].

Hasat yöntemi: Ülkemizde salkımlar (cumba) elle tek tek kırılarak ağaç altına serilen örtü üzerine toplanır. Ağaca çıkılması iş kazalarına, dal kırılmaları sonraki yıllarda verim düşüşüne yol açar; gelecek yılın meyve gözlerini (karagöz) zedeleyen sırıkla vurmaktan mutlaka kaçınılmalıdır. Bazı ülkelerde gövde sarsıcılarla makineli hasat yapılmaktadır [1].

Kurutma: Boz fıstıklar yeşil kabuğundan ayrıldıktan sonra temiz bir zeminde güneşte hızla kurutulur ve üç gün içinde nemleri %3'ün altına inebilir. Ben fıstıklar kırmızı kabuğuyla, üst üste gelmeyecek şekilde ince serilerek kurutulur; kurutmanın tamamlanması için nemin %6'nın altına düşmesi gerekir. Hasat dönemindeki düşük hava nemi sayesinde Güneydoğu Anadolu'da kuruma çok hızlıdır; bu da küf gelişimini ve mikotoksin riskini azaltan önemli bir avantajdır [1].

Depolama: Depolamadan önce hasarlı meyveler ayrılmalıdır; bunların raf ömrü kısadır, küflere ve depo zararlılarına daha hassastır. Depolar serin olmalı, doğrudan güneş almamalı, bağıl nem %70'in altında tutulmalı ve meyve nemi %6'yı geçmemelidir. Bu koşullarda raf ömrü boz meyvelerde 1 yıl, ben meyvelerde 2 yıl olarak önerilmektedir. Lisanslı depoculuk, ürünün güvenli ve sigortalı biçimde saklanmasını sağlar [1].

Aflatoksin: Hasat öncesi uzun süreli yağışlar aflatoksin riskini artırır; bu nedenle ihracata yönelik bahçeler hasat döneminde yağış ve yüksek nem olmayan yerlerde kurulmalıdır. Hasat zamanının doğru belirlenmesi ve hasat sonrası işlemlerin doğru yapılması bulaşma riskini büyük ölçüde azaltır [1].

Antepfıstığında psillit, dal güvesi, göz kurdu, meyve iç güvesi, karagöz kurdu, iç kurtları ve dip kurtları önemli zararlılar; karazenk ve meyve kararmaları ise önemli hastalıklardır [3].